مباحث خبرنگاری

اصول و فنون مصاحبه
 
مصاحبه:
اولین مصاحبه ها در اواسط دهه 1930به چاپ رسیده و مصاحبه ها یکی از ابزارهای مهم جمع آوری اطلاعات هستند.

انواع مصاحبه:

مصاحبه های خبری :
بنابراین مصاحبه های خبری سه خصلت دارند:

1)موضوع مصاحبه در رابطه با رویدادهای جاری است.

۲)منبع خبر "مصاحبه شونده"کسی است که گفته هایش برای مردم اهمیت دارد.

۳)در خبر تنظیم شده اطلاعات بیشتر و تازه ای برای روشن شدن و فهم موضوع به خواننده می دهد که در خبر قبلی نبوده است

مصاحبه تفسیری:
مصاحبه شونده در مورد انگیزه وقوع رویداد نظر خود را بیان می کند.

گاه ممکن است نظرهای بیان شده در مصاحبه های تفسیری مخالف خبر اعلام شده باشد.

 

مصاحبه فردی:
در مصاحبه فردی،هدف،بیشتر کسب آگاهی و شناساندن افراد خبرساز یا عادی و غیر معروف،عقاید افکار و نظرهای آنان در زمینه های سیاسی،فرهنگی،مذهبی،اجتماعی،علمی و... است.تفاوت اینگونه مصاحبه با بیوگرافی در این است که که بیوگرافی در مورد شخص نوشته می شود ولی مصاحبه فردی شخص در مورد خودش سخن می گوید.توصیف محیط و ذکر تکیه کلام مصاحبه شونده ضروری است.

 

مصاحبه گروهی:

آگاهی از عقاید،افکار،و نظر تعداد زیادی از افراد جامعه مورد نظر و توجه است و خبرنگار اطلاعات خود را از چندین نفر به دست می آورد.معمولا مصاحبه گروهی مطالبی در رابطه با وقایع جاری است که مستقیما به مردم مربوط می شود.تفاوت مصاحبه گروهی با مصاحبه خبری در این است که مصاحبه شونده شخصی مسئول نیست بلکه فردی است که صرفا نظر خود را بیان می کند.

مصاحبه گروهی تحت عنوان نظر خواهی نیز صورت می گیرد.اما انتخاب افراد باید با موضوع مصاحبه منطبق باشد،در اکثر موارد تعدا 10 تا 20 نفر برای انجام این نوع مصاحبه ها کافی است،در ضمن نباید اطلاعات بدست آمده از این نوع مصاحبه را به افراد کل جامعه تعمیم دهیم.

همچنین باید برای همه مصاحبه شوندگان سئوال یکسان طرح شود،پرسشها باید ساده و روشن طرح شود تا مصاحبه شونده بتواند مطالب را به سرعت دریابد.

 مصاحبه هدایت شده:

مصاحبه ای را گویند که اختیار طرح سئوالها و کنترل جریان مصاحبه در اختیار مصاحبه کننده است.از کاستی های این نوع مصاحبه این است که مصاحبه شونده تحت تاثیر نفوذ مصاحبه کننده قرار گیرد.

ارتباط غیر کلامی مصاحبه شونده ضروری است.

مصاحبه هدایت نشده:

کنترل جریان مصاحبه در دست مصاحبه شونده است.کاستی مهم این نوع مصاحبه این است که برای تهیه و تنظیم آن احتیاج به صرف وقت زیادی است.از مزایای این نوع مصاحبه این است که مصاحبه از حالت رسمی خارج شده و مصاحبه شونده به اختیار خود می تواند به پرسشها پاسخ گوید.

مصاحبه عمقی:

یک گفتگوی دوطرفه است.موضوع شکافته می شود و به یک نتیجه میرسند.مصاحبه کننده صرفا یک پرسشگر نیست بلکه یک روزنامه نگار متخصص است.

 -میزگردها:

میزگردها که خود نوعی مصاحبه به شمار می روند در زمره گفتگوها یا مصاحبه های عمقی هستند با این تفاوت که روزنامه نگار متخصص با چند تن از اهالی فن و صاحبان نظر گفتگویی را درباره یک موضوع ترتیب می دهد و اداره می کند.

 مصاحبه گسترده:

در سطح هستند و موضوع های مختلف می پردازند و عمق مطالب را مورد توجه قرار نمی دهند.

 

مصاحبه کتبی:

مصاحبه های کتبی کمتر جنبه خبری دارند و از عمده ترین کاستی ان نیز عدم حضور خبرنگار است و این احتمال وجود دارد که مصاحبه شونده به سئوال یا سئوالهایی پاسخ ندهد.

 مصاحبه شفاهی:

رکن اصلی مصاحبه کننده است.

کنفرانس مطبوعاتی:

یکی از راههای اطلاع رسانی به واسطه مطبوعات یا به طور کلی رسانه های خبری به مردم کنفرانس مطبوعاتی است.در این مصاحبه خبرنگار حق ÷رسیدن چندین سئوال پی در پی را ندارد زیرا باعث اعتراض گردانندگان کنفرانس می شود.

 استفاده از پرسشهای از قبل نوشته شده:

برای یک خبرنگار تازه کار ،طرح پرسشهای مصاحبه قبل از شروع مصاحبه ضروری است.

همچنین به خبرنگار این امکان را می دهد موضوع های اصلی مصاحبه از خاطرش نرود.

همراه داشتن پرسشهای مصاحبه به مصاحبه شونده این تصور را می دهد که خبرنگار در کارش جدی است و به مصاحبه اهمیت داده است.

اما مناسب ترین روش این است که خبرنگار چارچوب اصلی موضوع و سئوالهای خود را به صورت مشخص و کلی طرح کند،ولی در هنگام مصاحبه به مطالب مصاحبه شونده هم توجه داشته باشد تا چنانچه موردی پیش آید بتواند با طرح سئوالهایی که از قبل هم طرح نشده است موضوع را دنبال کند.

تنظیم مصاحبه ها:

در مصاحبه های خبری بهترین روش برای تنظیم مصاحبه سبک هرم وارونه است.

در تنظیم مصاحبه های فردی-گروهی،تفسیری و عمقی بهترین سبک تنظیم سبک تاریخی همراه با لید است

منبع :